Hoe zorgen we ervoor dat (hoog)begaafde leerlingen de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben? Sinds 2022 zet het ministerie van OCW met tien maatregelen in op meer (h)erkenning, kennisdeling en een passend onderwijsaanbod. Oberon onderzocht in 2025 hoe deze maatregelen worden uitgevoerd en ervaren in de praktijk. De evaluatie laat zien dat er belangrijke stappen zijn gezet en dat de intenties breed worden gewaardeerd. Tegelijkertijd ervaren scholen, samenwerkingsverbanden én ouders knelpunten in de uitvoering en doorwerking naar de klas. Voor duurzame verbetering is het nodig dat beleid en praktijk steviger met elkaar worden verbonden en dat voorzieningen structureel worden ingebed.
Opdracht en doelstelling
In 2022 presenteerde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) tien maatregelen om het onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen te verbeteren. Het doel: meer (h)erkenning, betere voorzieningen en bredere kennisdeling. In 2025 vroeg OCW Oberon om een tussentijdse evaluatie uit te voeren. De centrale vraag was hoe de maatregelen worden uitgevoerd, hoe ze worden ervaren in de praktijk en welke verbeteringen wenselijk zijn.
Onderzoeksopzet
Voor dit onderzoek sprak Oberon met vertegenwoordigers van schoolleiders, leraren, intern begeleiders, samenwerkingsverbanden én ouders en leerlingen. Daarnaast zijn vragenlijsten uitgezet en documenten over de uitvoering bestudeerd. Zo ontstond een breed beeld van de stand van zaken in zowel primair als voortgezet onderwijs.
Belangrijkste inzichten
Vooruitgang, maar ook knelpunten
De maatregelen worden gewaardeerd en hebben bijgedragen aan meer initiatieven en kennis. Toch ervaren scholen, samenwerkingsverbanden en ouders dat de doorwerking naar de klas nog beperkt is. De visie van OCW op inclusief onderwijs wordt niet overal breed gedragen of toegepast, mede doordat de communicatie erover te abstract blijft.
Meer (h)erkenning, maar geen gelijke kansen
De aandacht voor (hoog)begaafde leerlingen neemt toe, maar hun ontwikkelingsbehoeften worden nog vaak onvoldoende (h)erkend. Ouders zien dat scholen en bestuurders niet altijd handelen in lijn met de visie.
Kennisdeling en professionalisering
Het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid verspreidt nuttige en kwalitatief goedeinformatie, maar deze bereikt vooral mensen die al bekend zijn met het onderwerp. Leraren met minder voorkennis blijven achter. Fysieke (regionale) bijeenkomsten en actieve informatieverspreiding via scholen en ouders kan bijdragen aan een breder bereik van de juiste kennis.
Voorzieningen en samenwerking
De tijdelijke subsidie voor voltijd hoogbegaafdheidsvoorzieningen wordt positief beoordeeld, maar geeft geen zekerheid voor de toekomst. De structurele middelen die vanaf 2026 beschikbaar komen kunnen bijdragen aan verduurzaming, mits er heldere kwaliteitscriteria en samenwerking zijn. Scholen en samenwerkingsverbanden vragen bovendien om minder bureaucratische lasten en meer ruimte om experts en ervaringsdeskundigen te betrekken.
Bekijk het volledige rapport voor een uitgebreid overzicht van het onderzoek en de resultaten.
Heeft u vragen over dit onderzoek of wilt u met ons in gesprek over de bevindingen? Neem dan contact op met Eveline Schoevers.
