De medezeggenschap in het hoger onderwijs speelt een belangrijke rol om de stem van studenten en personeel te laten horen. Op verschillende niveaus, van instelling tot opleiding, gaan centrale raden, decentrale raden en opleidingscommissies in gesprek met bestuur en management over de kwaliteit van het onderwijs en vormen zij een kritisch tegenwicht.
Oberon voert elke twee jaar de Monitor medezeggenschap hogescholen en universiteiten uit in opdracht van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), Universiteiten van Nederland (UNL), Vereniging Hogescholen (VH), Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), Landelijk Overleg Universitaire Medezeggenschap (LOVUM), Vereniging van Medezeggenschapsraden van Hogescholen (VMH), Landelijk Overleg Fracties (LOF) en Hbo Medezeggenschap. Via vragenlijsten en panelgesprekken brachten we opnieuw in kaart hoe medezeggenschappers hun tijdsbesteding, facilitering, scholing, invloed en functioneren ervaren. In deze zevende peiling is bovendien voor het eerst toegankelijkheid als apart thema onderzocht.
Bevindingen van 2026
Ruim 1450 medezeggenschappers, zowel student- als personeelsleden, reageerden op de vragenlijst. Hieronder sommen we een aantal belangrijke bevindingen op.
Tijdsbesteding
Leden van centrale raden besteden gemiddeld de meeste tijd aan medezeggenschap. Daarna volgen decentrale raden en opleidingscommissies. Het aantal uren dat leden nodig hebben om hun werk goed te doen, ligt opnieuw iets hoger dan het aantal uren dat zij daadwerkelijk besteden.
Vergoeding
Bijna alle studenten ontvangen een financiële compensatie. Een belangrijk resultaat is dat de gemiddelde bestuursbeurs is gestegen ten opzichte van 2024. Waarschijnlijk hangt dit samen met de landelijke afspraken over vergoedingen voor studentleden van centrale raden.
Faciliteiten
Medezeggenschapsleden zijn verdeeld over de beschikbare faciliteiten. Huisvesting en notulering zijn het vaakst voldoende aanwezig. Faciliteiten voor communicatie met de achterban en voor niet-Nederlandstalige leden zijn minder vaak beschikbaar.
Scholing
Medezeggenschapsleden in het hbo hebben vaker scholing gevolgd dan medezeggenschapsleden in het wo. Ook is het aandeel hbo-leden dat scholing heeft gevolgd hoger dan in de meting van 2024.
Overlegcultuur
De overlegcultuur wordt over het algemeen positief beoordeeld. Medezeggenschapsleden zijn vooral positief over het krijgen van een reactie op voorstellen en over de informatievoorziening. Zij zijn kritischer over het tijdig informeren en het vroegtijdig betrekken bij belangrijke onderwerpen.
Onderwerpen en invloed
Raden spreken vooral over onderwijszaken, strategisch beleid, de instellingsbegroting en bezuinigingen. In opleidingscommissies staan de inhoud van opleidingen en de evaluatie van onderwijs centraal. Medezeggenschapsleden geven in 2026 vaker dan in 2024 aan dat hun betrokkenheid effect heeft gehad.
Bezetting
Het merendeel van de raden en opleidingscommissies weet de studenten- en personeelsgeleding te vullen. Vooral de studentgeleding in decentrale raden blijft relatief lastig te bezetten.
Toegankelijkheid
Toegankelijkheid is dit jaar voor het eerst apart onderzocht. Vooral voor niet-Nederlandstalige leden, studenten die stage lopen en mensen met een taalgerelateerde ondersteuningsbehoefte is deelname niet overal vanzelfsprekend.
Tevredenheid
Medezeggenschapsleden zijn over het algemeen tevreden over hun eigen functioneren en over hun overlegpartner. Over de invloed van de raad of opleidingscommissie op de gang van zaken zijn zij minder vaak tevreden.
Dag van de Medezeggenschap
De monitor werd traditiegetrouw door Oberon gepresenteerd op de Dag van de Medezeggenschap. Op 18 mei 2026 is het rapport overhandigd aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rianne Letschert. Daarmee draagt de monitor opnieuw bij aan het landelijke gesprek over sterke, toegankelijke en goed gefaciliteerde medezeggenschap in het hoger onderwijs.
Benchmark
Als onderdeel van het onderzoek bieden we een benchmark aan voor geïnteresseerde raadsleden en opleidingscommissieleden. Hierin maken we een vergelijking tussen de eigen instelling en het landelijke gemiddelde, die hen in staat stelt om het gesprek hierover aan te gaan met hun bestuurder of opleidingsmanager. Mocht u geïnteresseerd zijn kunt u contact opnemen met aessen@oberon.eu.
Bekijk hier de Monitor Medezeggenschap Hogescholen en Universiteiten 2026.
